مهمترین تحول: آمریکا به تازگی تحریمهای نفتی ایران را لغو کرد و اولین دور مذاکرات در سوئیس با اظهارات هر دو طرف مبنی بر وجود پایه واقعی برای توافق به پایان رسید—هرچند آنها از هماکنون بر سر اینکه آیا ایران واقعاً با بازرسیهای هستهای موافقت کرده است یا نه، درگیر مشاجره شدهاند.
دیپلماسی
(بهروزرسانی) اولین دور مذاکرات آمریکا و ایران در سوئیس به تازگی پایان یافت، و جیدی ونس گفت که پیشرفت خوبی به سمت توافق نهایی داشتهاند. پس از ۱۸ ساعت مذاکره در طی دو روز، هر دو طرف بر سر مکانیزمی برای باز نگه داشتن تنگه هرمز و حفظ آتشبس لبنان توافق کردند. (France24, Euronews)
زمینه: ونس با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، در تاریخ ۲۱-۲۲ ژوئن ملاقات کرد. مذاکرات لحظات پرتنشی داشت—ایران پس از آن که ترامپ تهدید به حمله کرد به طور موقت از مذاکرات خارج شد—اما بخش عالیرتبه در حالی به پایان رسید که مذاکرات فنی تا طول هفته ادامه دارد. این اولین پیشرفت دیپلماتیک ملموس از زمان اعلام چارچوب آتشبس ۶۰ روزه است.
ونس ادعا کرد که ایران با بازگشت بازرسان هستهای موافقت کرده است، اما وزیر امور خارجه ایران فوراً گفت که این درست نیست. دو طرف روایتهای کاملاً متفاوتی از آنچه در سوئیس اتفاق افتاده است بیان میکنند. (France24)
زمینه: ونس روز دوشنبه گفت که ایران موافقت کرده است که به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه بازگشت به کشور را بدهد. چند ساعت بعد، وزیر امور خارجه ایران به طور علنی آن را رد کرد و گفت که تهران در مورد موضوع هستهای مذاکره نکرده یا هیچ تعهدی در طول مذاکرات نداده است. این تناقض اختلاف بنیادین بر سر موضوعات اصلی را علیرغم ادعاهای علنی هر دو طرف در مورد پیشرفت آشکار میکند.
منابع: France24
(بهروزرسانی) ایران روز شنبه دوباره تنگه هرمز را بست و حملات اسرائیل در لبنان را نقض آتشبس خواند. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به کشتیها هشدار میدهد که دور بمانند وگرنه امنیتشان را به خطر میاندازند. (France24)
زمینه: ایران روز شنبه مسیر کشتیرانی حیاتی را در واکنش به ادامه اقدامات نظامی اسرائیل در لبنان بست که تهران میگوید آتشبس مقدماتی توافق شده با آمریکا را در روز چهارشنبه نقض میکند. این حداقل دومین باری است که ایران اخیراً تنگه را بسته است. این بستهشدن درست زمانی اتفاق افتاد که هیئتهای آمریکا و ایران آماده میشدند تا در سوئیس ملاقات کنند، و تهران میگوید مذاکرات پیش نخواهد رفت مگر اینکه جنگ در لبنان متوقف شود.
اقتصاد
(بهروزرسانی) آمریکا به تازگی به طور جزئی تحریمهای نفتی ایران را به عنوان بخشی از چارچوب مذاکرات لغو کرد. این امر تحت تفاهمنامه انتظار میرفت، اما اکنون واقعاً در حال وقوع است. (Al Jazeera)
زمینه: تسهیل تحریمها در حالی اتفاق میافتد که ونس میگوید «پایه خوبی» برای یک توافق نهایی وجود دارد. این یک گام ملموس پس از توافق مقدماتی است، هرچند معماری کامل تحریمها در انتظار توافق نهایی همچنان برجاست.
منابع: Al Jazeera
(بهروزرسانی) ترامپ تهدید کرد که در صورت عدم دستیابی به توافق نهایی ظرف ۶۰ روز، عوارض آمریکایی بر کشتیرانی از طریق تنگه هرمز وضع کند. این یک تهدید تشدید جدید است که هدفش نفوذ ایران بر آبراه است. (France24)
زمینه: ترامپ روز شنبه این تهدید را در واکنش به بستهشدن تنگه توسط ایران و هشدار اینکه مذاکرات پیش نخواهد رفت مگر اینکه حملات اسرائیل در لبنان متوقف شود، مطرح کرد. به نظر میرسد ساعت ۶۰ روزه با جدول زمانی چارچوب آتشبس همسو باشد. ترامپ اساساً تهدید میکند که سلاح اقتصادی ایران—بستن تنگه—را به منبع درآمد آمریکایی تبدیل کند اگر مذاکرات شکست بخورد.
سیاست آمریکا
(بهروزرسانی) ترامپ تهدید کرد که مستقیماً به ایران حمله کند اگر حزبالله را از «ایجاد مشکل» در لبنان متوقف نکند. او این تهدید را روز یکشنبه در حالی مطرح کرد که مذاکرات صلح واقعاً در سوئیس شروع شده بود. (France24)
زمینه: تفاهمنامه امضا شده در روز چهارشنبه توقف خصومتها در تمام جبههها از جمله لبنان را مقرر میکند، اما حملات اسرائیل ادامه یافته است—اسرائیل میگوید در پاسخ به پرتاب موشکهای حزبالله. تهدید ترامپ نشاندهنده یک تشدید مستقیم فراتر از چارچوب آتشبس موجود است که ایران را مسئول اقدامات حزبالله میداند در حالی که مذاکرات ادامه دارد.
عملیاتهای نظامی
(بهروزرسانی) جنگ در لبنان روز یکشنبه تقریباً ۲۴ ساعت متوقف شد—اولین وقفه از ۲ مارس—سپس دوباره شروع شد. اسرائیل و حزبالله علیرغم آتشبس مشغول تبادل آتش بودهاند. (France24)
زمینه: لبنان در مرکز مذاکرات جاری آمریکا و ایران در سوئیس قرار دارد. آرامش کوتاه مدت قابل توجه بود زیرا اولین وقفه مستمر در طی نزدیک به چهار ماه بود، اما دوام نیاورد. اسرائیل میگوید به پرتاب موشکهای حزبالله پاسخ میدهد؛ حزبالله میگوید به حملات اسرائیل پاسخ میدهد. این چرخه حتی در حالی ادامه یافت که مذاکرهکنندگان در سوئیس ظاهراً در حال کار بر روی شرایط یک صلح پایدار بودند.
منابع: France24
چه چیزی را باید دنبال کرد: اینکه آیا مذاکرات فنی در سوئیس این هفته توافقات قابل تأیید واقعی تولید میکند، یا اختلاف بر سر بازرسیهای هستهای حرکت را قبل از اینکه مذاکرهکنندگان بتوانند موضوعات سختتر را نهایی کنند از بین میبرد.