مهمترین تحول: ایالات متحده و ایران برای اولین بار در طول ماههای اخیر به تبادل حملات واقعی پرداختند—آمریکا به پایگاههای ذخیره موشکی ایران حمله کرد، ایران به پایگاههای آمریکایی و کشتیرانی پاسخ داد.
عملیاتهای نظامی
(بهروزرسانی) ایالات متحده حملاتی را به پایگاههای ذخیره موشک و پهپاد ایران انجام داد و سپاه پاسداران ایران بلافاصله به تأسیسات نظامی آمریکا در منطقه حمله کرد. این اولین تبادل مستقیم آمریکا و ایران از زمان آغاز مذاکرات آتشبس است. (Al Jazeera, France 24)
زمینه: این حملات پس از حمله ایران به یک کشتی باری در تنگه هرمز با پهپاد انجام شد. ترامپ آن را «نقض احمقانه» آتشبس خواند و دستور تلافی داد. ایران میگوید حملات آمریکا تفاهمنامهای را که در حال مذاکره بودهاند نقض میکند. این یک آزمون بزرگ است که آیا مذاکرات صلح میتوانند از عهده درگیری واقعی برآیند یا خیر.
منابع: Al Jazeera | France 24
(بهروزرسانی) بحرین میگوید پهپادهای ایرانی پس از حملات آمریکا به آن حمله کردند و بریتانیا سطح تهدید برای کشتیرانی در تنگه هرمز را افزایش داد. یک نفتکش گزارش داد که مورد اصابت قرار گرفته است. (Euronews)
زمینه: رسانههای دولتی ایران تأیید کردند که حملات آمریکا به یک برج مخابراتی در جنوب ایران اصابت کرده است. آژانس دریایی بریتانیا به طور رسمی وضعیت امنیتی برای تنگه را پس از حمله به نفتکش ارتقا داد. این آبراه حدود یک پنجم ترافیک نفت جهانی را مدیریت میکند، بنابراین اختلالات در آنجا بر بازارهای انرژی تأثیر میگذارد.
(بهروزرسانی) اسرائیل یک روز پس از اینکه آمریکا توافقنامه چارچوب بین اسرائیل و لبنان را اعلام کرد، جنوب لبنان را بمباران کرد. ارتش اسرائیل روز شنبه به منطقه نبطیه حمله کرد. (France 24)
زمینه: زمانبندی این حمله توافق اعلام شده در روز جمعه را تضعیف میکند—چارچوب قرار بود پس از ماهها جنگ بین اسرائیل و حزبالله تنشها را کاهش دهد. این حمله سؤالات جدی در مورد اینکه آیا توافق اصلاً پایدار خواهد بود یا نه، ایجاد میکند.
منابع: France 24
دیپلماسی
(بهروزرسانی) اسرائیل، لبنان و ایالات متحده روز جمعه توافقنامه چارچوب را در واشنگتن امضا کردند. سفیر لبنان آن را «یک قدم اول» به سوی بازگرداندن حاکمیت خواند. (France 24)
زمینه: این فراتر از مذاکرات حرکت میکند—آنها واقعاً توافق را امضا کردند. وزیر خارجه مارکو روبیو این چارچوب را پس از مذاکرات در واشنگتن اعلام کرد. این توافق به ماهها درگیری مرزی بین نیروهای اسرائیلی و حزبالله میپردازد. اما حمله اسرائیل به لبنان درست روز بعد سؤالات جدی درباره اجرای آن ایجاد میکند.
(بهروزرسانی) ایران موافقت کرد که بازرسان هستهای سازمان ملل را دوباره بپذیرد و ایالات متحده در پاسخ برخی تحریمهای نفتی را تعلیق کرد. معاون رئیسجمهور جیدی ونس این توافق را روز دوشنبه اعلام کرد. (France 24)
زمینه: ایران برای مدتی دسترسی را مسدود کرده بود، بنابراین این یک امتیاز واقعی بود. ایالات متحده تحریمهای نفت ایران را به عنوان بخشی از معامله تسهیل کرد. همه اینها قرار بود اعتماد را برای مذاکرات صلح گستردهتر ایجاد کند—که اکنون پس از تبادلات نظامی سستتر به نظر میرسند.
منابع: France 24
اقتصاد
(بهروزرسانی) سپاه پاسداران ایران به طور علنی ادعای آمریکا را رد کرد که خط تلفن نظامی بین دو کشور وجود دارد. آمریکا میگفت میتوانند مستقیماً صحبت کنند تا از تشدید جلوگیری کنند. (Al Jazeera)
زمینه: ایالات متحده ادعا میکرده که خط تلفن برای جلوگیری از درگیریهای تصادفی در تنگه هرمز وجود دارد. سپاه پاسداران ایران اکنون گفته که این درست نیست. بدون راهی برای برقراری ارتباط در طول بحران، سوءتفاهمها میتوانند به سرعت تشدید شوند—و ما از هماکنون شاهد حملات و حملات متقابل هستیم.
منابع: Al Jazeera
تحلیلگران میگویند تفاهمنامه آمریکا و ایران ممکن است فرو بپاشد زیرا هر دو طرف اکنون بر سر کنترل تنگه هرمز میجنگند. توافق از قبل شکننده بود. (Al Jazeera)
زمینه: آخرین حملات و حملات متقابل بر سر اینکه چه کسی خطوط کشتیرانی از طریق تنگه را کنترل میکند، متمرکز است. این موضوع اصلیای بوده که یک توافق صلح گستردهتر را متوقف کرده است. با تیراندازی هر دو طرف اکنون، روند دیپلماتیک در مشکل جدی است. اگر تفاهمنامه از هم بپاشد، انتظار اختلال بیشتر در حملونقل نفت و فشار بر قیمتهای انرژی را داشته باشید.
منابع: Al Jazeera
چه چیزی را باید دنبال کرد: آیا ایالات متحده و ایران میتوانند از این تبادل عقبنشینی کنند یا اینکه حملات مذاکرات صلح را به طور کامل از بین میبرند.