کارما

کارما

یکی از جذابیت‌های زندگی برام پیدا کردن بازخوانی‌های آهنگهاست، هرچند برنامه‌ای براش ندارم، ولی هروقت که یکی به گوشم میخوره جذب میشم برم بیشتر گوش بدم و بخونم و ببینم جریان چی بوده و اینکه آهنگ چقدر تعییر کرده. خیلی مواقع هم پیش میاد که تو این مسیر میفهمم یه آهنگی که سالها می‌شناختم، کاور یه آهنگ خیلی قدیمیه که بعضاً مفهومش کاملا هم عوض شده. مثلا یه جوانی در موسیقی ایرانی یه مدت سر و صدا کرد به اسم دی‌جی‌الیگیتور(۱) که یه آهنگ خیلی خوب داشت که همه رو جذب کرده بود به اسم music is my language(۲). ولی دیگه چیز بزرگی ازش در نیومد. یه مدت پیش جواد یه آهنگ عربی قدیمی فرستاد از رشید طه (۳) یه خواننده معروف الجزایری که ملودی آهنگ دی‌جی‌الیگیتور از روی اون ساخته شده بود به نام «یا رایح وین مسافر»(۴) که شعر خیلی تلخ و عمیقی هم داره(۵). بیشتر که گشتم متوجه شدم که رشید طه هم آهنگ رو از روی کار دحمان الحراشی(۶)‌ بازخوانی کرده. الحراشی که از الجزائر به فرانسه مهاجرت کرده بوده، برای خودش اسم و رسمی راه میاندازه و خوانندگی می‌کنه و معروف میشه و این آهنگ رو اونجا میسازه. بعدترها طه آهنگ رو بازخوانی می‌کنه و اجراش بسیار بسیار معروفتر هم میشه، به حدی که الان همه اون آهنگ رو با نام رشید طه میشناسن. اما فکر کنم اکثر ما ایرانی‌ها آهنگ رو از دی‌جی‌الیگیتور شنیدیم.

امروز هم علی یه پلی‌لیست از خوانندگان عرب فرستاد که تهش یه موسیقی آشنا بود. اسم آهنگ هست بنت‌الشلبیه(۷). معروف‌ترین اجرای آهنگ توسط یکی از معروف‌ترین خوانندگان زن لبنانی به اسم فیروز(۸) تو دهه سی شمسی انجام شده. نسل جوان ایرانی احتمالا آهنگ لبیروت(۹)‌ش رو بیشتر میشناسن. تشابه زندگی فیروز به گوگوش هم در نوع خودش جالبه. اما آهنگ بنت‌الشلبیه هم تو ایران توسط خوانندگان زیادی بازخوانی شده که با اسم «شانه»(۱۰) میشناسیمش، یا بهتر با مصرع اول شعر که میگه «بر گیسویت ای جان کمتر زن شانه». شاید معروف‌ترین اجراش دوخوانی ویگن و پوران باشه. ولی اجرای گوگوش ۹ ساله در ابتدای فیلم بیم و امید(۱۱) هم که سال ۱۳۳۹ پخش شد جالبه. پادکست مترونوم هم یه اپیزود(۱۲) بیست دقیقه‌ای در مورد این آهنگ داره که اولین اپیزودش هم هست. تو این اپیزود اجراهای مختلفی از این آهنگ رو میتونین گوش کنین.

— پانویس: ۱- https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D8%AC%DB%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%AA%D9%88%D8%B1 ۲- https://www.youtube.com/watch?v=Ge6-kruwjSU ۳- https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF_%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%A7 ۴- https://www.youtube.com/watch?v=vBu2OXGWBFI ۵- https://prruk.org/rachid-taha-ya-rayah-hey-immigrant/ ۶- https://en.wikipedia.org/wiki/Dahmane_El_Harrachi ۷- https://www.youtube.com/watch?v=U36XXexk8No ۸- https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2_(%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87) ۹- https://www.youtube.com/watch?v=8ayX6ZSpBgg ۱۰- https://www.youtube.com/watch?v=_RDxIgD6PHM ۱۱- https://www.youtube.com/watch?v=ZegvFoRk4Cg&t=112s ۱۲- https://t.me/Metronompodcast/5